Thanh toán quyền chọn BTC và ETH phá kỷ lục định hình lại động thái thị trường

Gần đây đã diễn ra một sự kiện hợp đồng phái sinh quan trọng trên Deribit, khi có 146.000 hợp đồng quyền chọn bitcoin trị giá gần 14 tỷ USD hết hạn, đánh dấu một bước ngoặt lớn cho BTC và thị trường quyền chọn tiền điện tử rộng lớn hơn. Sự kiện này chiếm 44% tổng lãi suất mở trên tất cả các hợp đồng quyền chọn BTC của sàn — là kỳ hạn lớn nhất trong lịch sử của Deribit. Đồng thời, ETH cũng có 3,84 tỷ USD hợp đồng quyền chọn đáo hạn, tạo áp lực đáng kể lên cấu trúc thị trường của ethereum. Với việc Deribit chiếm hơn 80% thị trường quyền chọn tiền điện tử toàn cầu, sự kiện này có ảnh hưởng lớn đến quá trình xác định giá và tâm lý thị trường của các tài sản kỹ thuật số.

Quy mô của đợt đáo hạn này nhấn mạnh mức độ đòn bẩy mà thị trường đã đạt tới khi bước vào giai đoạn kết thúc hợp đồng. Sự kiện cung cấp những hiểu biết quan trọng về vị thế thị trường, tập trung rủi ro và cơ chế ảnh hưởng của các kỳ hạn hợp đồng phái sinh đến giá spot.

Đáo hạn quyền chọn BTC và cái bẫy đòn bẩy

Khi kỳ hạn đáo hạn, khoảng 4 tỷ USD hợp đồng quyền chọn BTC trong tiền (ITM) đã hết hạn — chiếm 28% tổng lãi suất mở 14 tỷ USD — tạo cơ hội chốt lời ngay lập tức và khả năng rollover vị thế. Các nhà giao dịch thường chuyển phần rủi ro của họ sang các kỳ hạn tiếp theo (ngày 31 tháng 1 và 28 tháng 3), đây là các điểm thanh khoản gần nhất cho năm mới. Cơ chế rollover này, dù giúp duy trì liên tục, cũng mang lại các biến động mới cho cấu trúc thị trường.

Tỷ lệ lãi suất mở của quyền chọn mua/bán là 0,69 cho thấy xu hướng thiên về vị thế lạc quan, với quyền chọn mua chiếm đa số so với quyền chọn bán. Sự bất cân xứng này khiến các vị thế đòn bẩy tăng cao về phía tăng giá, làm tăng rủi ro cho các nhà đầu tư lạc quan nếu có sự điều chỉnh giảm mạnh. Tuy nhiên, vấn đề bắt nguồn từ việc momentum của BTC bắt đầu suy yếu. Sau quyết định của Cục Dự trữ Liên bang tháng 12 — trong đó Chủ tịch Jerome Powell loại trừ khả năng mua tiền điện tử của Fed và báo hiệu ít cắt lãi suất hơn trong năm 2025 — đà tăng của bitcoin đã mất đà.

Vào thời điểm đáo hạn, BTC đã giảm hơn 10% xuống còn 95.000 USD so với đỉnh trước đó. Dữ liệu hiện tại cho thấy BTC đang giao dịch ở mức 68,45K USD, tăng 4,53% trong 24 giờ, cho thấy sự phục hồi một phần nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh của chu kỳ trước. Các nhà giao dịch có vị thế lạc quan đòn bẩy phải đối mặt với tổn thất gia tăng, và nguy cơ thanh lý hàng loạt có thể gây ra các đợt bán tháo dây chuyền. Như CEO của Deribit, Luuk Strijers, nhận xét: “Đà tăng lạc quan trước đó đã chững lại, khiến thị trường rất dễ bị đòn bẩy. Vị thế này làm tăng nguy cơ xảy ra hiệu ứng snowball nhanh nếu có một đợt giảm mạnh xảy ra.”

Thị trường ETH và vận mệnh suy yếu trong bối cảnh biến động

Trong khi BTC thu hút nhiều sự chú ý, ETH lại thể hiện vị thế yếu hơn rõ rệt trước và trong kỳ hạn đáo hạn. Ethereum đã giảm gần 12% xuống còn 3.400 USD trước ngày đáo hạn quyền chọn, và giá hiện tại phản ánh áp lực tiếp tục tại mức 2,07K USD — mặc dù có sự phục hồi 8,03% trong 24 giờ. Tuy nhiên, sự phục hồi này chưa thể đảo ngược xu hướng yếu hơn chung của tâm lý ETH.

Các chỉ số định giá quyền chọn cho thấy sự phân kỳ rõ rệt. Phân tích đường cong implied volatility — biểu diễn trực quan về độ biến động ngụ ý qua các mức giá thực hiện khác nhau — cho thấy đường cong của BTC gần như không đổi giữa các ngày đáo hạn, trong khi implied volatility của ETH cho quyền chọn mua giảm đáng kể. Sự sụt giảm này cho thấy nhu cầu đặt cược tăng giá ETH giảm, phản ánh sự thiếu tự tin trong dự đoán giá ETH trong tương lai. Tỷ lệ skew quyền chọn mua/bán của ETH đạt 2,06% về phía quyền chọn bán, rõ ràng mang tính tiêu cực hơn nhiều so với tỷ lệ trung lập 1,64% của BTC.

Andrew Melville, nhà phân tích nghiên cứu tại Block Scholes, tổng hợp các quan sát này: “Sau hơn một tuần hiệu suất thị trường spot kém, tỷ lệ skew quyền chọn của ETH thể hiện xu hướng tiêu cực mạnh hơn so với BTC. Tổng thể, vị thế cuối năm phản ánh hình ảnh ít lạc quan hơn so với đầu tháng 12, và còn rõ rệt hơn nữa đối với ETH so với BTC.”

Không chắc chắn của thị trường và biến động dự báo

Giai đoạn đáo hạn đã làm nổi bật một hiện tượng bất ngờ: mặc dù có lượng hợp đồng lớn hết hạn, nhưng xu hướng thị trường vẫn còn mơ hồ. Các chỉ số đo lường biến động của biến động (vol-of-vol) — phản ánh mức độ biến động của chính độ biến động — ở mức cao, cho thấy sự nhạy cảm tăng cao đối với các tin tức và dữ liệu kinh tế. Điều này dẫn đến các biến động nhanh trong giá cả và các chiến lược phòng hộ tích cực của các nhà giao dịch tinh vi, khi họ cố gắng xác định hướng đi ngắn hạn.

“Việc kỳ hạn lớn dự kiến kết thúc một giai đoạn đặc biệt cho phe bò. Tuy nhiên, sự không chắc chắn về hướng đi vẫn còn, thể hiện qua mức độ biến động của biến động tăng cao,” Strijers nhận định, phản ánh nghịch lý: một kỳ hạn hợp đồng lớn đã diễn ra trong bối cảnh thị trường còn nhiều mơ hồ về hướng đi.

Sự kiện đáo hạn này cho thấy rằng, ngay cả các hợp đồng phái sinh lớn cũng không thể thay thế cho sự bất định cơ bản của thị trường, vốn bị chi phối bởi các chính sách vĩ mô và tâm lý thay đổi của các tài sản, đặc biệt là giữa BTC và ETH.