Мaker là gì: sự khác biệt giữa hai loại lệnh chính

Bất kỳ sàn giao dịch tiền điện tử nào, các nhà giao dịch đều phải đối mặt với hai khái niệm chính: maker và taker. Maker là gì, về cơ bản, là người tham gia thị trường thêm tính thanh khoản, trong khi taker sử dụng tính thanh khoản đó. Hiểu rõ sự khác biệt này là cực kỳ quan trọng để tối ưu hóa phí giao dịch và kết quả giao dịch của bạn.

Maker là nhà cung cấp thanh khoản trên thị trường

Khi nhà giao dịch đặt lệnh giới hạn chờ thực hiện, họ trở thành maker. Maker là người tham gia thêm lệnh của mình vào sổ lệnh, tạo điều kiện cho các nhà giao dịch khác thực hiện giao dịch. Các lệnh của maker giúp thu hẹp spread giữa giá mua và bán, làm cho thị trường trở nên ổn định và thanh khoản hơn.

Vì maker về cơ bản là người mang lại lợi ích cho thị trường, cung cấp thanh khoản, các sàn giao dịch thường thưởng cho các lệnh này bằng phí thấp hơn. Phí maker điển hình khoảng 0,01-0,02% trên khối lượng giao dịch, thấp hơn nhiều so với taker.

Taker là thực hiện lệnh ngay theo giá hiện tại

Ngược lại, taker là nhà giao dịch thực hiện lệnh ngay lập tức theo giá tốt nhất có thể, “lấy” thanh khoản mà maker đã cung cấp. Các lệnh thị trường luôn hoạt động như taker, thực hiện ngay lập tức đối với các lệnh có trong sổ lệnh.

Vì taker là người lấy thanh khoản đã có sẵn trên thị trường mà không cần tạo ra nó trước, phí cho các lệnh này thường cao hơn. Thông thường, phí taker khoảng 0,05-0,06% trên tổng giá trị giao dịch. Mức phí này hợp lý vì thực hiện nhanh chóng có giá của nó.

So sánh chi phí: cách chọn lệnh ảnh hưởng đến lợi nhuận cuối cùng

Hãy xem ví dụ thực tế trên hợp đồng BTCUSDT với khối lượng 2 BTC, vào lệnh ở mức 60.000 USDT, thoát lệnh ở 61.000 USDT:

Nhà giao dịch sử dụng lệnh maker:

• Phí mở lệnh: 2 × 60.000 × 0,01% = 12 USDT
• Phí đóng lệnh: 2 × 61.000 × 0,01% = 12,2 USDT
• Lợi nhuận gộp: 2.000 USDT
• Lợi nhuận ròng: 2.000 − 12 − 12,2 = 1.975,8 USDT

Nhà giao dịch sử dụng lệnh taker:

• Phí mở lệnh: 2 × 60.000 × 0,06% = 72 USDT
• Phí đóng lệnh: 2 × 61.000 × 0,06% = 73,2 USDT
• Lợi nhuận gộp: 2.000 USDT
• Lợi nhuận ròng: 2.000 − 72 − 73,2 = 1.854,8 USDT

Sự chênh lệch hơn 121 USDT có lợi cho maker! Ban đầu có thể thấy nhỏ, nhưng khi giao dịch thường xuyên và với khối lượng lớn, khoản tiết kiệm này trở thành lợi thế đáng kể.

Ví dụ thực tế: hai chiến lược giao dịch

Lựa chọn giữa maker và taker phụ thuộc vào mục tiêu của nhà giao dịch. Nếu ưu tiên là tốc độ thực hiện và điểm vào rõ ràng, taker là lựa chọn hợp lý dù phí cao hơn. Nếu mục tiêu chính là giảm thiểu chi phí và tối đa lợi nhuận, maker là chiến lược cần kiên nhẫn hơn nhưng mang lại kết quả tốt hơn.

Cách đặt lệnh maker để tối ưu phí

Để đảm bảo lệnh của bạn được thực hiện như maker, hãy làm theo các hướng dẫn sau:

1. Sử dụng lệnh giới hạn — chỉ lệnh giới hạn mới có thể là maker
2. Chọn chế độ Passive (Post-Only) — để tránh thực hiện không chủ ý như taker
3. Đặt lệnh một cách chiến lược:
   • Để mua: giá thấp hơn giá đề nghị tốt nhất
   • Để bán: giá cao hơn giá mua tốt nhất

Lưu ý rằng, nếu lệnh giới hạn được thực hiện ngay lập tức đối với các lệnh hiện có, nó sẽ bị phân loại là taker, ngay cả khi ban đầu bạn định là maker.

Kết luận: tại sao hiểu rõ sự khác biệt là rất quan trọng

Sự khác biệt giữa maker và taker không chỉ là một chi tiết kỹ thuật — đó là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến lợi nhuận dài hạn. Maker là người giúp thị trường hoạt động hiệu quả hơn và cùng lúc tiết kiệm phí. Trước khi bắt đầu giao dịch tích cực, hãy đảm bảo bạn hiểu rõ cấu trúc phí và có ý thức chọn chiến lược đặt lệnh phù hợp với mục tiêu của mình.