Khi Kỷ Luật của Buffett thất bại: Sai lầm $16 Tỷ USD của TSMC

Ít có những quyết định đầu tư đã phơi bày ra điểm yếu hiếm có của một trong những bộ óc tài chính vĩ đại nhất. Nhà đầu tư huyền thoại đã hướng dẫn Berkshire Hathaway đạt gần 6.100.000% lợi nhuận tích lũy trong hơn nửa thế kỷ đã đưa ra quyết định về Taiwan Semiconductor Manufacturing mà cuối cùng đã khiến công ty của ông mất khoảng 16 tỷ đô la lợi nhuận chưa thực hiện được. Đây không phải là một sai lầm trong bối cảnh không chắc chắn—đây là một sự rời xa nguyên tắc đã xây dựng nên khối tài sản của ông.

Trong năm 2022 và 2023, Buffett đã mua vào rồi nhanh chóng thoái vốn một lượng lớn cổ phần trong TSMC, giữ vị trí này trong khoảng từ năm đến chín tháng. Mặc dù điều này có thể xem như một điểm trũng nhỏ trong sự nghiệp huyền thoại, nhưng thời điểm quyết định này và hậu quả của nó tiết lộ điều gì đó sâu sắc: ngay cả những nhà đầu tư kỷ luật cũng có thể bị lệch hướng bởi những biến động của thị trường và các yếu tố địa chính trị.

Một sự lệch khỏi các nguyên tắc đầu tư cốt lõi

Nền tảng thành công của Buffett dựa trên một số nguyên tắc không lay chuyển. Phương pháp đầu tư của ông về cơ bản dựa trên sự kiên nhẫn—ông tìm kiếm các vị thế sở hữu dài hạn trong các doanh nghiệp chất lượng, thường giữ chúng trong nhiều thập kỷ. Ông sẵn sàng chịu đựng các chu kỳ kinh tế, hiểu rằng các giai đoạn mở rộng của thị trường kéo dài lâu hơn nhiều so với suy thoái. Sự kiên nhẫn này đi đôi với một nguyên tắc quan trọng không kém: tập trung vào giá trị. Ông thích trả giá hợp lý cho các doanh nghiệp xuất sắc hơn là săn lùng các công ty trung bình với mức giá rẻ rõ ràng.

Buffett cũng hướng tới các công ty có lợi thế cạnh tranh bền vững—những doanh nghiệp chiếm lĩnh ngành của họ và tạo dựng niềm tin của khách hàng. Đây không phải là những cược hấp dẫn; chúng là những cược về độ bền và tính tất yếu. Một chương trình trả cổ tức mạnh mẽ, hoặc qua cổ tức hoặc mua lại cổ phần, càng củng cố niềm tin của ông vào các vị thế này.

Trong bối cảnh đó, khoản đầu tư vào TSMC ban đầu có vẻ phù hợp với các nguyên tắc này. Trong đợt thị trường giảm giá năm 2022, khi định giá ngày càng hấp dẫn, Berkshire đã tích lũy khoảng 60 triệu cổ phiếu với giá khoảng 4,12 tỷ đô la. Vai trò của Taiwan Semiconductor như nhà gia công chip chính của thế giới, phục vụ các khách hàng lớn như Apple, Nvidia, Broadcom, Intel và Advanced Micro Devices, đã định vị nó như một khoản nắm giữ dài hạn tự nhiên. Hơn nữa, công nghệ CoWoS tiên tiến của công ty—xếp chồng các đơn vị xử lý đồ họa với bộ nhớ băng thông cao—làm cho nó trở thành nền tảng của làn sóng hạ tầng trí tuệ nhân tạo mới nổi.

Cược địa chính trị: Bối cảnh đằng sau quyết định thoái lui

Tuy nhiên, điều gì đó đã thay đổi trong quý IV năm 2022. Các hồ sơ SEC Form 13F tiết lộ rằng Berkshire đã nhanh chóng thanh lý 86% cổ phần TSMC của mình. Đến quý I năm 2023, vị thế này đã hoàn toàn bị đóng lại. Khi được hỏi về sự đảo ngược này trong các cuộc thảo luận với các nhà phân tích vào tháng 5 năm 2023, Buffett giải thích: “Tôi không thích vị trí của nó, và tôi đã đánh giá lại điều đó.”

Nhận xét mơ hồ đó ám chỉ một mối quan tâm cụ thể: Đạo luật CHIPS và Khoa học, mà Quốc hội gần đây đã thông qua để tăng cường sản xuất chất bán dẫn trong nước. Sau đạo luật này, chính quyền Biden bắt đầu áp đặt hạn chế xuất khẩu các chip AI cao cấp dành cho Trung Quốc. Lý do của Buffett có vẻ hợp lý trong bối cảnh riêng—nếu Washington sẵn sàng hạn chế xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc, liệu các hạn chế tương tự có thể cuối cùng nhắm vào Đài Loan, khi xem xét các căng thẳng địa chính trị giữa hòn đảo này và Bắc Kinh?

Điều này không phải là suy nghĩ liều lĩnh. Nó phản ánh một mối lo chính đáng về rủi ro pháp lý và địa chính trị. Tuy nhiên, nó đánh dấu một sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận của ông: từ việc đánh giá chất lượng doanh nghiệp nền tảng sang đặt cược thứ cấp vào chính sách của chính phủ. Đối với một nhà đầu tư mà toàn bộ sự nghiệp dựa trên việc tập trung vào các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp thay vì dự đoán chính trị vĩ mô, đây là một bước ngoặt đáng chú ý.

Cuộc cách mạng AI đã thay đổi mọi thứ

Thị trường, tuy nhiên, lại có những ưu tiên khác. Nhu cầu về các bộ tăng tốc AI của Nvidia bùng nổ vượt xa cả các dự báo lạc quan nhất. Các trung tâm dữ liệu toàn cầu cạnh tranh quyết liệt để có được khả năng GPU, tạo ra các tình trạng tồn đọng kéo dài hàng tháng. TSMC, với vai trò là nhà sản xuất duy nhất các chip này ở quy mô lớn, đã đứng ở trung tâm của cuộc xây dựng hạ tầng AI. Công ty đã mở rộng mạnh mẽ khả năng sản xuất CoWoS hàng tháng để đáp ứng nhu cầu không thể thỏa mãn này.

Đến tháng 7 năm 2025, Taiwan Semiconductor đã gia nhập câu lạc bộ độc quyền: các công ty có giá trị trên 1 nghìn tỷ đô la. Giá cổ phiếu của nó, được thúc đẩy bởi cuộc cách mạng hạ tầng AI, tiếp tục tăng trưởng. Nếu Berkshire giữ nguyên vị thế ban đầu mà không bán ra một cổ phiếu nào, khoản đầu tư 4,12 tỷ đô la đó ngày nay sẽ trị giá gần 20 tỷ đô la. Mức lỗ chưa thực hiện—16 tỷ đô la và vẫn còn tiếp tục—không chỉ là thiệt hại tài chính mà còn là một sự rời xa phương pháp cốt lõi của Buffett.