Nỗi sợ AI khiến cổ phiếu phần mềm giảm mạnh: đó là sự hoảng loạn "vô lý" hay là kết thúc của SaaS?

Các công cụ AI mới do Anthropic phát hành trong tuần này đã gây ra làn sóng bán tháo lớn trên các cổ phiếu phần mềm, nhà đầu tư đang đánh giá lại khả năng tồn tại của các công ty phần mềm trong thời đại AI.

Chỉ số phần mềm và dịch vụ của S&P 500 giảm hơn 4% qua đêm, hiện đã giảm trong 8 phiên liên tiếp, tính từ đầu năm đã giảm khoảng 20%. Các cổ phiếu của Thomson Reuters, Salesforce và LegalZoom trong tuần này bị ảnh hưởng nặng nề, làn sóng bán tháo còn lan rộng tới các doanh nghiệp CNTT châu Á như Tata Consultancy Services và Infosys.

Các công cụ mới của Anthropic dành cho AI Claude"Cowork" của họ nhằm xử lý các quy trình công việc phức tạp, chính là các sản phẩm cốt lõi của nhiều nhà cung cấp phần mềm và dữ liệu. Các AI này nhắm vào các chức năng như nghiên cứu pháp lý và kỹ thuật, quản lý quan hệ khách hàng và phân tích, đã gây ra lo ngại về khả năng AI có thể làm giảm đi mô hình kinh doanh phần mềm truyền thống.

CEO Nvidia Jensen Huang hôm thứ Tư gọi sự hoảng loạn này là “điều vô lý nhất trên thế giới”, nhưng các quỹ phòng hộ đã bán khống khoảng 24 tỷ USD cổ phiếu phần mềm trong năm nay, cho thấy các nhà đầu tư tổ chức vẫn thận trọng về triển vọng ngành này.

Phản ứng của các lãnh đạo công nghệ: AI là mối đe dọa hay công cụ tăng cường?

Jensen Huang trong sự kiện hôm thứ Tư đã bác bỏ rõ ràng các lo ngại của thị trường. “Có một quan điểm cho rằng ngành phần mềm đang suy thoái và sẽ bị AI thay thế,” ông nói, “đây là điều vô lý nhất trên thế giới.” Nhà lãnh đạo công nghệ có ảnh hưởng này cho rằng AI sẽ sử dụng và tăng cường các công cụ phần mềm hiện có, chứ không hoàn toàn làm thay đổi chúng.

CEO của công ty thiết kế chip Arm Holdings, Rene Haas, tuần này cũng đồng tình với quan điểm này. Trong cuộc họp báo tài chính, ông cho biết việc triển khai AI doanh nghiệp vẫn còn trong giai đoạn sơ khai, chưa gây ra ảnh hưởng biến đổi lớn. Theo tờ Financial Times của Anh, Haas mô tả sự hoảng loạn thị trường gần đây là “hoảng loạn vi mô”.

Anthropic hôm thứ Năm đã ra mắt phiên bản cải tiến của mô hình AI, đúng vào lúc các công cụ Claude mới nhất của họ gây hoảng loạn cho nhà đầu tư trong vài ngày qua.

Các ý kiến trái chiều của nhà phân tích: Kịch bản tận thế hay áp lực lợi nhuận?

Wedbush Securities trong báo cáo nghiên cứu hôm thứ Tư đã đồng tình với quan điểm của Jensen Huang, cho rằng mặc dù AI gây khó khăn cho các nhà cung cấp phần mềm, nhưng đợt bán tháo phản ánh “kịch bản tận thế của ngành này, điều này hoàn toàn không thực tế”.

Tổ chức này chỉ ra, “các doanh nghiệp sẽ không hoàn toàn đảo ngược các khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng phần mềm trước đó, rồi chuyển sang các công ty như Anthropic, OpenAI.” Wedbush Securities cho biết, các tập đoàn lớn đã tích lũy hàng chục năm dữ liệu, hàng nghìn tỷ điểm dữ liệu, và những dữ liệu này đã ăn sâu vào hạ tầng phần mềm của họ.

Tuy nhiên, các nhà phân tích khác dự đoán áp lực kéo dài hơn. Công ty tư vấn Constellation Research hôm thứ Tư cho biết, đợt bán tháo phản ánh lo ngại về khả năng AI có thể làm giảm lợi nhuận và hạn chế khả năng định giá của các công ty phần mềm, chứ không phải là dấu hiệu của sự chết của ngành.

Chuyên gia phân tích cổ phiếu công nghệ Rolf Bulk của Futurum Group nói với CNBC: “SaaS có khả năng sẽ bị AI thúc đẩy làm ăn mỏ, điều này sẽ ảnh hưởng đến hệ số định giá của ngành.”

Ai có thể tồn tại trong thời đại AI?

Dù còn nhiều lo ngại, nhưng Bulk cho rằng, một số nhà cung cấp phần mềm — đặc biệt là những công ty vận hành các khối lượng công việc doanh nghiệp quan trọng, như Oracle và ServiceNow — vẫn có “quyền lợi lợi nhuận liên tục”. Ông bổ sung rằng, độ sâu dữ liệu của các công ty này và vị trí vững chắc trong quy trình làm việc của khách hàng khiến họ có khả năng tồn tại cùng AI, chứ không bị thay thế hoàn toàn.

Các công ty dữ liệu và nghiên cứu thị trường như AlphaSense đang đặt cược vào chiến lược này, khi họ tích hợp rộng rãi các công cụ AI vào sản phẩm của mình. Phó chủ tịch cấp cao của AlphaSense, Chris Ackerson, trong tuyên bố gửi CNBC nói: “Tương lai thuộc về những nhà cung cấp kết hợp AI tiên tiến với nội dung đáng tin cậy, khả năng giải thích và nền tảng kiến thức sâu rộng.”

Các lo ngại về ngành phần mềm đã xuất hiện từ trước đợt bán tháo gần đây. Tính đến thứ Tư, các quỹ phòng hộ đã bán khống khoảng 24 tỷ USD cổ phiếu phần mềm trong năm nay. Người bán khống vay cổ phiếu rồi bán ra, hy vọng mua lại với giá thấp hơn để kiếm lời.

Đợt bán tháo tuần này cho thấy nhà đầu tư đang đánh giá lại khả năng các công ty phần mềm có thể tồn tại lâu dài cùng AI, trong khi câu trả lời cho câu hỏi này vẫn còn nhiều tranh cãi sâu sắc.