美团收购叮咚买菜，释放出什么信号？
**Giải thích ý nghĩa của việc Meituan mua lại Dingdong Maicai?**
Việc này cho thấy điều gì về chiến lược của hai công ty và thị trường thương mại điện tử thực phẩm tại Trung Quốc?
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, sự hợp nhất này có thể ảnh hưởng như thế nào đến các đối thủ khác và người tiêu dùng?
Các chuyên gia nhận định rằng, động thái này phản ánh xu hướng tích hợp dịch vụ và mở rộng quy mô để duy trì lợi thế cạnh tranh.
Ngoài ra, nó còn gửi đi tín hiệu về việc các tập đoàn lớn đang tăng cường kiểm soát chuỗi cung ứng và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Ngày 5 tháng 2, Meituan đã công bố trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông về việc sẽ hoàn tất việc mua lại 100% cổ phần của doanh nghiệp Dingdong Maicai Trung Quốc với giá trị ban đầu khoảng 7.17 tỷ USD. Meituan cho biết, lần mua lại này sẽ giúp phát huy tối đa lợi thế của cả hai về mặt sức mạnh hàng hóa, công nghệ, vận hành và các lĩnh vực khác, nhằm cung cấp trải nghiệm tiêu dùng và giao hàng chất lượng cao hơn cho khách hàng.

Trong ngày hôm đó, phía Dingdong Maicai đã xác nhận tin tức về việc Meituan mua lại Dingdong Maicai trong cuộc phỏng vấn với phóng viên của Beijing News, với tổng giá trị gần 10 tỷ USD. “Hiện tại, hoạt động kinh doanh và đội ngũ của công ty vẫn đang vận hành bình thường và ổn định.”

Theo các chuyên gia trong ngành, việc Meituan mua lại Dingdong Maicai là một cách quan trọng để nâng cao chuỗi cung ứng. Thị trường bán lẻ tức thì trị giá hàng nghìn tỷ, chuỗi cung ứng và kho hàng trước đều là những yếu tố then chốt trong cạnh tranh ngành. Thông qua việc mua lại, hai bên có thể cộng hưởng quy mô chuỗi cung ứng của nhau, từ đó tạo ra mô hình hiệu quả mới trong chuỗi cung ứng.

Thời gian chuyển tiếp của giao dịch duy trì mô hình cũ

Thông tin về việc Meituan mua lại 100% cổ phần của doanh nghiệp Dingdong Maicai Trung Quốc đã thu hút sự chú ý. Theo đó, hoạt động kinh doanh quốc tế không nằm trong phạm vi giao dịch này và sẽ được tách ra trước khi hoàn tất. Trong thời gian chuyển tiếp của giao dịch, Dingdong Maicai sẽ tiếp tục vận hành theo mô hình trước đó.

Về các lý do cho lần mua lại này, Meituan trong thông báo của mình đã đề cập rằng công ty rất coi trọng hoạt động bán lẻ tức thì. Triết lý của Dingdong Maicai là “Khách hàng tốt, hàng hóa tốt, dịch vụ tốt, tư duy tốt”, rất phù hợp với sứ mệnh của Meituan “Giúp mọi người ăn ngon hơn, sống tốt hơn”. Lần mua lại này sẽ giúp phát huy tối đa lợi thế của cả hai về mặt sức mạnh hàng hóa, công nghệ, vận hành và các lĩnh vực khác, nhằm cung cấp trải nghiệm tiêu dùng và giao hàng chất lượng cao hơn cho khách hàng.

Báo cáo tài chính mới nhất cho thấy, Dingdong Maicai đã hoàn thành GMV 72.7 tỷ nhân dân tệ trong quý III năm 2025, doanh thu 66.6 tỷ nhân dân tệ, đều lập kỷ lục mới. Ngoài ra, lợi nhuận ròng của Dingdong Maicai trong quý này đạt 1.33 tỷ nhân dân tệ (theo tiêu chuẩn GAAP), đã liên tục 12 quý đạt lợi nhuận theo tiêu chuẩn Non-GAAP, và 7 quý liên tiếp đạt lợi nhuận theo tiêu chuẩn GAAP.

Tại sao Dingdong Maicai, một doanh nghiệp liên tục có lãi, lại bị mua lại? Nhà sáng lập kiêm CEO của Dingdong Maicai, Liang Changlin, đã chia sẻ một số lý do trong một bức thư nội bộ. Phóng viên của Beijing News cũng xác nhận nội dung của bức thư này từ phía Dingdong Maicai.

Trong thư nội bộ, Liang Changlin đề cập rằng quyết định này “được Hội đồng quản trị cân nhắc kỹ lưỡng”. “Tôi muốn chia sẻ suy nghĩ của mình với mọi người: Trong những năm qua, Dingdong đã xây dựng được năng lực chuỗi cung ứng rất mạnh, hơn 85% nguồn hàng tươi sống được trực tiếp mua từ nguồn, có 12 nhà máy tự vận hành, 2 trang trại tự vận hành. Trong năm qua, thịt lợn đen của chúng tôi chiếm hơn 37% tiêu thụ thịt lợn, các mặt hàng rau hữu cơ, sản phẩm LOWGI, đồ ăn vặt lành mạnh đều tăng trưởng trên 30% so với cùng kỳ, mùa đông này, các món lẩu và món ăn nhanh tăng 28% so với cùng kỳ. Những năng lực này là kết quả của hơn 8 năm nỗ lực từng bước một. Là đối tác cùng ngành, siêu thị Xiaoxiang trong vài năm qua cũng đạt được sự tăng trưởng mạnh mẽ, thông qua khai thác nhiều mặt hàng chất lượng cao, liên tục nâng cao trải nghiệm người dùng, nhanh chóng trở thành một trong những doanh nghiệp hàng đầu ngành, điều này phù hợp với chiến lược ‘4G’ mà chúng tôi đã xác lập.”

Liang Changlin nói rằng, sau khi hai bên hợp nhất, ba lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Dingdong: sức mạnh hàng hóa tối ưu, dịch vụ vượt mong đợi, và hiệu quả tối đa qua hệ thống chuỗi cung ứng, sẽ không biến mất vì hợp nhất, “ngược lại sẽ phát huy giá trị lớn hơn trên nền tảng rộng lớn hơn.”

Về công việc và tương lai của nhân viên Dingdong Maicai, Liang Changlin rõ ràng khẳng định rằng hoạt động và đội ngũ của Dingdong sẽ duy trì ổn định, “mọi người vẫn sẽ có nền tảng phát triển rất ổn định. Hơn nữa, quy mô hoạt động của Meituan rất rộng lớn, lần hợp nhất này mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp hơn cho mọi người.”

Bổ sung vào quy mô hoạt động tại Giang Tô, Chiết Giang, Thượng Hải?

Theo thông tin công khai, Dingdong Maicai thành lập năm 2017 tại Thượng Hải, là một trong số ít các thương hiệu còn tồn tại và ngày càng phát triển trong thời kỳ “phát triển hoang dã” của thương mại điện tử hàng tươi sống. Đặc biệt trong thời kỳ dịch bệnh, Dingdong Maicai đã mở rộng mạnh mẽ, trở thành doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực nền tảng bán hàng tươi sống. Điều này cũng được đề cập trong thư nội bộ của Liang Changlin: “Năm 2017, khi Dingdong bắt đầu khởi nghiệp, Thượng Hải đã có hơn chục công ty thương mại điện tử hàng tươi sống, chúng tôi là công ty gia nhập muộn nhất. Thời điểm đó, không ai tin tưởng chúng tôi, nhưng chúng tôi đã tìm ra con đường riêng — giao cá, tôm sống đến tận nhà, giao trong vòng 29 phút. Chúng tôi dựa vào từng đơn hàng để giao hàng tốt, dựa vào từng loại hàng để làm tốt sản phẩm, từ đó sống sót qua cuộc cạnh tranh khốc liệt.”

Năm 2021, Dingdong Maicai đã niêm yết thành công. Sau hai tháng, công ty đã đề ra phương châm “Hiệu quả ưu tiên, mở rộng quy mô”. Theo nhận định của Liang Changlin, quyết định này “khiến chúng tôi mất đi cơ hội mở rộng nhanh chóng, nhưng giữ được sinh mạng của công ty.” Đến quý IV năm 2022, Dingdong Maicai đã đạt lợi nhuận, và đã duy trì lợi nhuận liên tiếp 12 quý.

Khi mô hình bán hàng tươi sống tiêu tốn nhiều tiền kết thúc, Dingdong Maicai đã dần đóng cửa một số điểm và thành phố không cốt lõi trong năm 2023. Năm 2024, Liang Changlin tiết lộ trong cuộc họp báo tài chính về chiến lược thâm nhập “khu vực Trường Giang, sông Hoàng Hà, và các thành phố nhỏ, phân tầng sâu hơn.”

Trong hai năm gần đây, Dingdong Maicai đã mở hơn 200 kho hàng trước, trong đó hơn 60% nằm ở các thành phố cấp 3 và cấp 4, cũng như các khu vực cấp huyện, bao gồm quận Chongming của Thượng Hải, Xuyên Thành, Chúc Châu của An Huy, và các huyện Thượng, Tề, Thượng, Ninh của Chiết Giang. Đến cuối năm 2025, Dingdong Maicai đã mở rộng ra 25 thị trường cấp huyện tại Giang Tô và Chiết Giang, lần mở mới nhất là tại thành phố Yên Dân, tỉnh Giang Tô.

Trong năm qua, lợi thế của Dingdong Maicai tại “trụ sở chính” ở Giang Tô, Chiết Giang đã rõ ràng hơn. Theo thông tin công khai, trong quý III năm 2025, GMV của khu vực Thượng Hải và Giang Tô, Chiết Giang lần lượt tăng trưởng 24.5% và 40% so với cùng kỳ, trung bình mỗi ngày tại Thượng Hải, số đơn hàng kho trung bình đã gần 1700. Giang Tô, Chiết Giang cũng được ngành bán lẻ xem là “địa bàn tranh giành quyết liệt”, trong đó Thượng Hải luôn là khu vực yếu của Xiaoxiang siêu thị.

Các chuyên gia trong ngành phân tích rằng, thị phần của Dingdong Maicai tại thị trường phía Đông Trung Quốc vượt quá 30%, đặc biệt là tại Thượng Hải, có ảnh hưởng lớn. Đồng thời, đã xây dựng một hệ thống chuỗi cung ứng hoàn chỉnh tại khu vực này, đặc biệt là các mặt hàng rau củ, khả năng xây dựng thương hiệu riêng cũng rất tốt. Mật độ điểm phân phối của Dingdong Maicai tại khu vực phía Đông Trung Quốc sẽ mang lại giá trị cho Meituan. “Mật độ kênh phân phối liên quan đến tối ưu hóa chi phí logistics và thực hiện dự báo nhu cầu tốt hơn, từ đó nâng cao khả năng kiểm soát thiệt hại hàng tươi sống, chính xác trong đặt hàng.”

Chuyên gia ngành bán lẻ, sáng lập của Bianlian Consulting, ông Zhuang Shuai, trong cuộc phỏng vấn với Beijing News, cho biết việc Meituan mua lại Dingdong Maicai đã củng cố hoạt động kho hàng tự vận hành và bán lẻ tức thì của Xiaoxiang siêu thị, đồng thời nâng cao thị phần tại khu vực Giang Tô, Chiết Giang.

Nhà phân tích ngành thực phẩm Trung Quốc, ông Zhu Danpeng, cho rằng việc Meituan mua lại Dingdong Maicai là một bước bổ sung hoàn hảo cho hoạt động bán lẻ tức thì của họ; còn đối với Dingdong Maicai, đây là một sự giúp đỡ quan trọng như “cứu cánh”, cả hai bên đều có nhu cầu riêng và lợi thế bổ sung cho nhau. Động thái này giúp hoàn thiện chiến lược bán lẻ tức thì của Meituan, đồng thời củng cố thêm quy mô hoạt động.

Thời đại tồn tại của ngành công nghiệp chuỗi cung ứng sâu

Theo dự báo của Viện Nghiên cứu Bộ Thương mại, quy mô bán lẻ tức thì của Trung Quốc sẽ vượt 1 nghìn tỷ nhân dân tệ vào năm 2026, đạt 2 nghìn tỷ vào năm 2030. Báo cáo “Phát triển ngành bán lẻ tức thì (2025)” do Viện Nghiên cứu Thương mại Điện tử của Bộ Thương mại mới công bố cho thấy, cạnh tranh trong ngành hiện nay dần chuyển từ dựa vào giá cả sang dựa vào trải nghiệm người dùng, tức là ngành bán lẻ tức thì đang bước vào giai đoạn phát triển mới, kết hợp hiệu quả và chất lượng, ngành đang tiến tới từ “giao hàng nhanh” sang “dịch vụ ổn định” và “hàng hóa tốt”, và cần có chuỗi cung ứng mạnh mẽ để hỗ trợ.

Trong hoạt động bán lẻ tức thì của Meituan, các dịch vụ hướng tới khách hàng cá nhân chính gồm có Meituan Flash Purchase và Xiaoxiang siêu thị, trong đó Xiaoxiang siêu thị trước đây là “Meituan mua rau”, sau nâng cấp trở thành hoạt động tự vận hành trong lĩnh vực hàng tươi sống, là một trong những dịch vụ sử dụng nhiều nhất ngoài dịch vụ giao đồ ăn.

Theo dữ liệu công khai của truyền thông tháng 6 năm 2025, thời điểm đó Xiaoxiang siêu thị đã mở gần 1.000 kho hàng trước tại 20 thành phố toàn quốc. Là một thương hiệu bắt nguồn từ hàng tươi sống, dự kiến đến năm 2025, doanh số bán hàng nông sản của Xiaoxiang siêu thị sẽ vượt 200 tỷ nhân dân tệ. Đồng thời, “Xiaoxiang siêu thị” cũng đã xây dựng hệ thống chuỗi cung ứng và phân phối hoàn chỉnh, liên tục mở rộng thương hiệu riêng.

Trước đó, CEO của Meituan, ông Wang Xing, từng đề cập trong cuộc họp báo tài chính rằng, trong quý II năm 2025, công ty sẽ chuyển trọng tâm hoạt động hàng tươi sống sang Xiaoxiang siêu thị, và sẽ mở rộng quy mô tại tất cả các thành phố cấp 1 và cấp 2 trên toàn quốc.

Khả năng chuỗi cung ứng của Dingdong Maicai và mô hình trực tiếp mua hàng từ các địa phương trên toàn quốc, cùng với số lượng người dùng cao (tính đến tháng 9 năm 2025, số người dùng mua hàng hàng tháng của Dingdong Maicai vượt quá 7 triệu), sẽ hỗ trợ mở rộng hoạt động bán lẻ tức thì của Meituan.

Zhuang Shuai cho rằng, việc Meituan mua lại Dingdong Maicai là một cách nâng cao chuỗi cung ứng quan trọng. “Ngành bán lẻ tức thì sẽ tiếp tục phát triển sâu và cạnh tranh khác biệt, củng cố thương hiệu riêng, khả năng vận hành kết hợp trực tuyến và ngoại tuyến (300959), trải nghiệm trong cửa hàng và thực hiện đơn hàng, cùng năng lực chuỗi cung ứng đều là yếu tố then chốt để chiến thắng cạnh tranh.”

Trong cuộc đua bán lẻ tức thì, kho hàng trước được xem là “thiết bị hạ tầng” trọng yếu, cũng là hướng đi mà các doanh nghiệp hướng tới. Có ý kiến cho rằng, đối với Meituan, tại sao không tự xây dựng kho hàng trước mà lại chọn mua lại?

Zhuang Shuai cho biết, ngoài chi phí còn cần xem xét thời gian và chu kỳ hoàn vốn, và Dingdong đã liên tiếp có lợi nhuận trong nhiều quý, sau khi niêm yết còn giúp tăng lợi nhuận cho Meituan. Thêm nữa, việc hợp nhất Dingdong và Xiaoxiang không quá phức tạp, vì cả hai đều là mô hình kho hàng tự vận hành, tổ chức và quy trình rất gần nhau, hơn nữa các khu vực trọng điểm khác nhau có thể bổ sung lẫn nhau.

Ông Lai Yang, ủy viên Ủy ban Chuyên gia Liên hiệp Thương mại Trung Quốc, Phó Chủ tịch Thường trực của Hiệp hội Kinh tế Thương mại Bắc Kinh, phân tích với báo chí rằng, đây là chiến lược dùng vốn để hoán đổi “tài sản thời gian” và “độ sâu chuỗi cung ứng”. Giá trị giao dịch khoảng 7.17 tỷ USD, đối với Dingdong Maicai, một tài sản có hơn nghìn kho hàng tự vận hành và nhà máy tự vận hành, đây là một gói tài sản có hiệu suất chi phí cao. Dù Meituan có mạng lưới vận hành đám mây mạnh mẽ, nhưng thiếu nguồn lực thực thể về hàng tươi sống sâu, hành động này giúp bỏ qua giai đoạn xây dựng cơ sở hạ tầng dài hạn, trực tiếp tiếp cận mạng lưới dịch vụ hàng tươi sống đã trưởng thành và khách hàng hiện có, và tổng chi phí mua lại thấp hơn nhiều so với tự xây dựng. Ông cho biết, xây dựng kho hàng tại các vị trí trung tâm của các thành phố cấp 1 và cấp 2 sẽ đối mặt với chi phí thuê cao và thời gian hành chính dài, mua lại còn giúp tiếp nhận ngay 7 triệu người dùng của Dingdong, tiết kiệm đáng kể chi phí thu hút khách hàng. Ngoài ra, khả năng chuỗi cung ứng “85% nguồn hàng trực tiếp từ nguồn” của Dingdong đã bù đắp cho điểm yếu của Meituan trong quản lý hàng tươi sống phi tiêu chuẩn, lượng truy cập của hai bên chồng chéo trên cùng một điểm vật lý, dễ dàng vượt qua điểm hòa vốn của đơn hàng trong kho đơn lẻ, đạt hiệu ứng quy mô và giảm chi phí biên theo quy mô. Ông cũng cho rằng, điều này còn đánh dấu ngành bán lẻ tức thì đang bước vào thời kỳ tồn tại của ngành, từ cạnh tranh về lượng truy cập sang tập trung sâu vào chuỗi cung ứng.