Cuộc tranh giành giá trị thị trường giữa Solana và Starknet: Cuộc chơi của Layer 1 và Layer 2 đằng sau dữ liệu

“Starknet hiện chỉ có 8 người dùng hoạt động hàng ngày, với khối lượng giao dịch hàng ngày chỉ 10 giao dịch, nhưng vốn hóa thị trường vẫn đạt 1 tỷ USD, giá trị pha loãng hoàn toàn lên tới 15 tỷ USD.” Ngày 14 tháng 1 năm 2026, bài đăng trên tài khoản mạng xã hội chính thức của Solana này giống như một viên đá ném xuống mặt hồ yên tĩnh, lập tức gây ra sóng gió trong cộng đồng tiền mã hóa. Dữ liệu phóng đại này nhanh chóng thu hút phản hồi và trêu chọc từ các lãnh đạo ngành, bao gồm CEO StarkWare.

Diễn biến tranh cãi: Một tweet gây ra cuộc tranh luận trong ngành

Cuộc cạnh tranh trong thế giới tiền mã hóa luôn thẳng thắn, nhưng lần này, lời chế nhạo công khai của Solana đã đưa cuộc tranh luận về định giá giữa Layer 1 và Layer 2 lên đèn sân khấu.

Solana chọn thời điểm phát hành tweet này khá tinh tế. Lúc đó, Starknet vừa mới công bố mốc quan trọng khi tổng giá trị khóa (TVL) trở lại mức 300 triệu USD. Tweet này nhanh chóng lan truyền trong cộng đồng mã hóa, gây ra cuộc thảo luận rộng rãi bao gồm cả các nhà phát triển và nhà đầu tư. Trong vòng vài giờ, bài đăng này đã lan truyền nhanh chóng trên các nền tảng mạng xã hội mã hóa.

Sự thật về dữ liệu: Khoảng cách giữa thông tin lỗi thời và thực tế hiện tại

Con số gây tranh cãi nhất “8 người dùng hoạt động hàng ngày” không phản ánh đúng tình hình thực tế của Starknet hiện nay. Dữ liệu này dường như liên quan đến các snapshot lỗi thời hoặc chọn lọc, có thể bắt nguồn từ giai đoạn giảm hoạt động sau airdrop năm 2024. Các dữ liệu mới hơn cho thấy, theo ghi nhận của Dune Analytics, Starknet xử lý khoảng 245,416 giao dịch mỗi ngày, với 2,369 địa chỉ giao dịch hoạt động trong khung thời gian gần nhất. Các ước tính khác cho thấy, số người dùng hoạt động hàng ngày của Starknet khoảng 65,000 người, với khoảng 759,000 lần thao tác mỗi ngày.

Dựa trên bảng điều khiển dữ liệu Dune do Quỹ Starknet chính thức tạo ra, hiện tại Starknet duy trì khoảng 2,000-4,000 người dùng hoạt động hàng ngày, với hơn 240,000 giao dịch mỗi ngày. So với thời điểm đỉnh điểm năm 2023 khi có hơn 100,000 người dùng hoạt động hàng ngày, thì hiện nay, dù số lượng giảm, tần suất giao dịch đã đạt khoảng một phần ba so với năm đó. Điều này cho thấy phần lớn người dùng hiện tại của Starknet là những người có nhu cầu giao dịch thực sự, chất lượng cao.

Logic định giá: Đụng độ giữa định giá dựa trên thực thi và quyền chọn

Trọng tâm của tranh cãi này là sự khác biệt căn bản về cách đánh giá mạng lưới blockchain. Phản đối của Solana ngụ ý rằng, định giá token nên theo sát hoạt động người dùng thực tế. Từ góc độ này, bất kể mức độ trưởng thành về công nghệ, một mạng lưới có số lượng người dùng hoạt động hạn chế mỗi ngày cũng không nên có giá trị pha loãng toàn bộ hàng tỷ USD.

Ngược lại, những người ủng hộ Starknet lại có quan điểm trái ngược. Là một Rollup dựa trên bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge), Starknet định giá dựa trên các yếu tố dài hạn về hạ tầng, phù hợp với Ethereum và khả năng mở rộng mật mã học, chứ không dựa trên lưu lượng người dùng ngắn hạn.

Hai phương pháp định giá này có thể tóm gọn là: định giá dựa trên thực thi, tập trung vào hoạt động và khối lượng giao dịch hiện tại; hoặc định giá dựa trên quyền chọn, định giá cho khả năng áp dụng trong tương lai và tiềm năng công nghệ.

Starknet phản công: Từ “khu vực ma trên chuỗi” đến bảng xếp hạng dòng vốn

Thực tế, sau hơn một năm nỗ lực, Starknet đã có thể cạnh tranh với hầu hết các mạng Layer 1.

Theo dữ liệu của DeFiLlama, TVL của Starknet bắt đầu tăng trở lại từ tháng 9 năm 2025, hiện đã vượt quá 300 triệu USD, trở lại mức của năm 2024. Đặc biệt, Starknet thể hiện rõ ràng trong dòng vốn chảy vào. Theo dữ liệu của Artemis, dòng vốn ròng trong 3 tháng của Starknet đạt 504 triệu USD, đứng đầu bảng xếp hạng blockchain, trong khi Polygon xếp thứ hai cách biệt 100 triệu USD.

Một lý do quan trọng cho sự phản công này là Starknet đã tích cực tham gia vào hệ sinh thái BTCFi. Vào tháng 3 năm 2025, công ty mẹ StarkWare của Starknet công bố thành lập “dự trữ Bitcoin chiến lược”. Cùng năm, Starknet ra mắt các kế hoạch staking BTC và khuyến khích 100 triệu STRK.

Phản ứng thị trường và dữ liệu giá của Gate

Tranh cãi này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường. Theo theo dõi, sau khi tranh cãi nổ ra, một số whale đã mở vị thế short STRK với đòn bẩy khoảng 5 lần. Theo dữ liệu giá của Gate, tính đến ngày 16 tháng 1 năm 2026, giá Starknet biến động trong 24 giờ qua là -5.02%. Hiện tại, lượng cung lưu hành của STRK là 5.2 tỷ, tổng cung và cung tối đa đều là 10 tỷ STRK.

Về mặt vốn hóa, giá trị thị trường của STRK là 435.49 triệu USD, vốn hóa toàn phần là 836.5 triệu USD, tỷ lệ vốn hóa/vốn hóa toàn phần là 52.06%. Dữ liệu này khác biệt rõ rệt so với “định giá pha loãng 15 tỷ USD” trong tweet của Solana. Tâm lý thị trường đối với Starknet hiện được đánh dấu là “lạc quan”. Theo dự báo giá của Gate, trung bình giá Starknet trong năm 2026 có thể khoảng $0.08383, phạm vi dao động dự kiến từ $0.06706 đến $0.09808.

Phản ánh ngành: Vượt qua tweet và trò đùa, cuộc cạnh tranh sâu sắc hơn

Tranh cãi lần này không chỉ đơn thuần về việc tám người dùng hay mười giao dịch. Nó đại diện cho cuộc đụng độ giữa hai câu chuyện về triết lý blockchain đối lập: hoạt động rõ ràng và hạ tầng vô hình.

Solana sử dụng các chỉ số chọn lọc để củng cố hình ảnh của mình như một mạng lưới có mức sử dụng cao, ưu tiên thực thi, trong khi Starknet phơi bày giới hạn của dữ liệu bề mặt khi đánh giá các giải pháp mở rộng dài hạn. Kết quả của cuộc tranh luận này chưa rõ ràng ai thắng, nhưng nó nhắc nhở chúng ta rằng, trong lĩnh vực tiền mã hóa, định giá vừa là câu chuyện vừa là số liệu thống kê.

Đối với nhà đầu tư, nhà xây dựng và nhà phân tích, sự kiện này gửi đi một thông điệp rõ ràng: dữ liệu thiếu nền tảng dễ gây hiểu lầm, và câu chuyện không dựa trên cơ sở thực tế cuối cùng sẽ sụp đổ.

Dữ liệu của Gate cho thấy, ngay trong thời điểm tranh cãi bùng nổ, khối lượng giao dịch 24 giờ của STRK đạt 1.55 triệu USD, giá dao động trong khoảng $0.083 đến $0.08933. Tranh cãi dường như không làm giảm nhiệt độ giao dịch của nhà đầu tư. Vài giờ sau, có phát hiện hai whale đã bắt đầu cắt bớt vị thế short để chốt lời, với giá trung bình vào khoảng $0.0897, lợi nhuận trung bình khoảng 15%. Thị trường luôn nhanh chóng tiêu hóa câu chuyện, trở về với giá trị thực tế.