Gần đây thị trường nóng như lửa, cổ phiếu, kim loại quý, các loại tài sản gần như đồng thời đạt đỉnh cao lịch sử, thị trường toàn cầu vận hành mạnh mẽ, làn sóng về nửa sau của thị trường bò ngày càng lớn. Lúc này dễ mắc sai lầm nhất.

Lịch sử để lại cho chúng ta một ví dụ sâu sắc. Năm 1720, Công ty Nam Hải của Anh dựa vào đặc quyền thương mại Nam Mỹ và hậu thuẫn của chính phủ, trở thành mục tiêu săn đuổi của toàn dân. Trong vòng nửa năm, giá cổ phiếu từ 128 bảng Anh tăng vọt lên hơn 1000 bảng Anh, mức tăng gần 8 lần. Ngay cả Newton cũng bị cuốn hút.

Cách ông ta thao tác có vẻ hoàn hảo: mua vào thấp 7000 bảng Anh, sau khi giá cổ phiếu nhân đôi thì quyết đoán chốt lời, thu về lợi nhuận ròng 7000 bảng Anh. Nhưng đã có vấn đề xảy ra — ông bỏ lỡ đợt tăng tiếp theo, nhìn thị trường tiếp tục điên cuồng, cảm giác lo lắng đã nuốt chửng lý trí. Cuối cùng, ông đổ toàn bộ số tiền tích cóp trong 10 năm (2 vạn bảng Anh) vào đỉnh điểm.

Kết quả như mọi người đều biết. Bong bóng Nam Hải vỡ tan ngay sau khi dự luật được ban hành, giá cổ phiếu sụt giảm mạnh. Newton không chỉ mất sạch số tiền kiếm được trước đó, mà còn mất luôn vốn gốc. Ông sau này đã nói câu nổi tiếng: Tôi có thể tính toán quỹ đạo của các thiên thể, nhưng không thể tính được sự điên rồ của con người.

Trải qua ba trăm năm, các công cụ thị trường đã thay đổi qua các thế hệ, nhưng bản chất con người vẫn không đổi. Tham lam, sợ hãi, đặc biệt là cảm giác lo lắng khi bỏ lỡ cơ hội, vẫn là kẻ thù lớn nhất của nhà đầu tư. Người bình thường đừng mong đợi có thể chính xác bắt đỉnh bắt đáy.

Bí quyết kiểm soát rủi ro thực sự trong thị trường bò là rất đơn giản: kiểm soát vị thế. Không all in, đó là nguyên tắc số một. Khi thị trường nóng nhất, lại bắt đầu giảm bớt vị thế, chốt lời khi có cơ hội. Luôn giữ một phần tiền mặt trong tài khoản, số tiền này vừa giúp bạn tự tin hơn khi điều chỉnh lại vị thế, vừa tạo ra một lớp đệm an toàn về tâm lý. Đó chính là sự khác biệt giữa cao thủ và nhà đầu cơ nhỏ lẻ.